Imagomaatschappij

Imagomaatschappij

door Jeroen op maandag 4 augustus 2003 23:24

Vroeger was het zo dat je als vakman iets produceerde, dat verkocht en daarmee je geld verdiende. De brouwer brouwde bier, de timmerman timmerde huizen en de slager verkocht een mortuarium aan dode dieren. Deze productiemaatschappij is echter sinds een jaar of 10 aan het veranderen in een informatiemaatschappij. Geld wordt niet zo zeer meer verdiend met de handel in concrete producten, maar met de uitwisseling van verwerkte data, oftewel informatie. Het persbureau levert nieuws, het weerbureau een min of meer accurate voorspelling.

Maar de maatschappij staat nooit stil en evolueert razendsnel. Inmiddels staan we aan de vooravond van een nieuwe maatschappelijke ontwikkeling: de imagomaatschappij. In de imagomaatschappij is het niet meer van belang daadwerkelijk iets te kunnen of kennen. Waar het om gaat is dat je uitstraalt dat je iets kunt of kent. Daar gaat het om in het dagelijks leven. Uitstraling. Freek de Jonge vertelt in "De Mars" het verhaal over een violist die dan wel niet kon spelen, maar zo prachtig kon lopen met zijn viool, dat voorbijgangers de muziek vanzelf in hun hoofd hoorde. Hiermee verdiende deze man zijn geld.

Omdat we met z'n allen het gevoel hebben dat Nederland onveiliger is geworden schieten de particuliere beveiligingsbureau's als paddestoelen uit de grond. Van de IT-sector hebben we geleerd hoe je snel aan personeel komt. Omscholing is het toverwoord. Heb je je leasebak inmiddels weer moeten inleveren en is je veelbelovende CMG-carrière voortijdig ten einde? Niet getreurd. Laat je nu meteen weer omscholen! Een nieuwe carrière in de beveiligingsbranche lacht je toe. Of zoals Hans Sibbel dat ooit zo mooi formuleerde: "Het beste middel voor mensen met een minderwaardigheidscomplex is een t-shirt met erop de tekst 'security'. Hijs iemand in zo'n t-shirt en hij transformeert tot de grootste arrogante eikel die in hem zit". Want het gaat er niet om wat je bent maar wat je uitstraalt.

Dagelijks reis ik op de Flevolijn. De Flevolijn is een van de meest onveilige treintrajecten van Nederland. Of moet ik zeggen 'was'? Sinds een maand of drie heeft de NS besloten de beveiliging maar eens op te krikken. Alle treinstations tussen Weesp en Lelystad zijn 's avonds voorzien van toegangscontrole. Zijuitgangen worden hermetisch afgesloten en de hoofduitgang wordt voorzien van controlerend NS-personeel. Herrieschoppers zijn immers altijd zwartrijders. Om het personeel te beschermen wordt gebruik gemaakt van een particulier beveiligingsbedrijf, soms aangevuld met politie. Alles bij elkaar al snel een man of zes per perron. Eindelijk gebeurt er iets aan beveiliging op dit traject. Een overdaad aan personeel geeft een veilig gevoel.

Maar wie langer dan twee seconden kijkt naar dit boeiend gezelschap slaat de schrik om het hart. Het is niet meer dan een toneelstukje. Ze stralen een zekere autoriteit uit. Maar wie door de stoere donkerblauwe pakken heen weet te kijken, ziet niet zelden vrouwen en mannen met een Body Mass Index van minder dan 15. Hevig hijgend als ze een trap oplopen. Gisteren cassiere bij de Edah, nu van de security. Maar als het werkelijk op actie aankomt wat kunnen ze dan? Waar ligt hun specialiteit? Wat is hun geheime wapen? Kunnen ze met hun goedgetrainde sms-vinger heel snel 112 bellen?

Dat maakt me angstig. Staan die mensen daar alleen om raddraaiers af te schrikken? Want als ik het door heb, hebben andere reizigers dat ook door. En dan is het effect weg. Het effect van het imago. Want een imago blijft slechts effectief zolang niemand er doorheen prikt.