Tony's Chocolonely

door Jeroen op dinsdag 2 januari 2007 13:30
(update: zondag 7 januari 2007 14:00)

Ik doe niet aan goede voornemens. Maar dit jaar maak ik een uitzondering. Dit jaar eet ik alleen nog maar slaaf-vrije chocolade. Dat zal niet meevallen, want bijna alle chocolade is vervuild door slavernij. Voor de duidelijkheid: ik heb het niet over kinderarbeid.

Het lijkt ondenkbaar dat wij beschaafde mensen uit de 21e eeuw nog slavernij toestaan. Blijkbaar zit het dieper in onze genen dan we denken. Sinds 2004, 140 jaar na de afschaffing van de slavernij, doet journalist Teun van de Keuken (Keuringsdienst van Waarde) een poging om de bak in te draaien wegens heling. Als chocolade-eter is hij verantwoordelijk voor de misstanden in de cacao industrie. Tot op heden zonder succes. Maar komt het tot een veroordeling, dan wordt het eten van een reep chocolade riskant.

In Ivoorkust werken ca. 100.000 kinderen als slaaf op cacao plantages. Ze leven onder erbarmelijke toestanden, mogen niet weg en ontvangen geen vergoeding voor arbeid. Ze worden geronseld in buurland Burkina Faso. Indien ze niet vrijwillig meegaan worden ze ontvoerd. De kinderen doen zwaar lichamelijk werk, mogen niet met elkaar praten, elkaar niet opzoeken en hebben geen contact met familie. Wie zich niet aan de regels houdt wordt gemarteld of is de volgende ochtend 'verdwenen'. Op een plantage werken ca. 500 slaven. Volgens de VN is minimaal 3% van alle chocolade vervuild met slavernij.

Van de Keuken reist af naar Burkina Faso voor een ontmoeting met Kam Sami Felix (1988) en verzoekt hem aangifte te doen tegen hem. Kam Sami heeft van 1999 tot 2003 gewerkt op een plantage. In een schriftelijke verklaring verzoekt hij het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) Teun van de Keuken te vervolgen omdat hij als consument verantwoordelijk is voor zijn situatie. Als het OM niet overgaat tot vervolging zal hij naar de civiele rechter stappen en getuigen indien nodig.

De Amerikaans senator Tom Harkin heeft in 2001 met de grootste producenten een convernant gesloten, het Harkin-Engel protocol. Hierin is afgesproken om per 1 juni 2005 slaaf-vrij te produceren en dit duidelijk te maken middels een keurmerk. Tot op heden heeft geen enkele producent de verwezenlijkt. Helemaal wreed is dat Nestlé in 2006 een speciale Willy Wonka reep op de markt brengt, in het kader van de kinderfilm Charlie en de Chocoladefabriek. Nestlé wil met geen woord spreken over de herkomst van haar grondstoffen.

If you can't beat them, join them. Uiteindelijk besluit chocoladecrimineel Teun van de Keuken zelf een slaaf-arme reep op de markt te brengen, in samenwerking met Max Havelaar en Fair Trade. Tony’s Factory, het eerste slaafvrije chocoladebedrijf, heeft inmiddels meer dan 130.000 repen Tony's Chocolonely verkocht. Het is een groot succes. Vanaf deze week is bij de Keuringsdienst van Waarde te zien hoe het verder gaat met Tony's Chocolonely.