Honger is uit, water is in

door Jeroen op maandag 28 februari 2005 23:46

Afgelopen week kwam ik rond een uur of één thuis van een toneel repetitie. Omdat ik zo laat niet meteen kan slapen, zet ik meestal even de tv aan. Ik zag een reportage over de honger in Afrika. "Honger in Afrika," dacht ik nog, "dat hebben we tien jaar geleden met Band Aid toch al opgelost?".

De aandacht voor de tsunami-ramp aan het einde van 2004 was overweldigend. Werkelijk overweldigend. Spontaan kwamen er in het hele land acties opgang. Er was een landelijke radio inzameling, een landelijke tv-actie, kinderen zamelen lege flessen in en artiesten schenken de opbrengst van de kaartverkoop aan Giro 555. Opeens had het verdeelde Nederland weer een gezamenlijke vijand: water. Water doet het altijd goed in Nederland. Nog nooit is er zoveel geld opgehaald. De tsunami-ramp had dan ook zo ongeveer alles mee. Het tijdstip van Tweede Kerstdag, de locatie van een prachtig vakantieland dat zonder aankondiging veranderd in een hel en niet in de laatste plaats kennen wij Nederlanders de grillen van de zee. Bijkomend voordeel is dat een watersnoodramp indringende plaatjes oplevert van tegen het water vechtende mensen. Mensen verliezen zonder dat ze er schuld aan hebben van de ene op de andere dag alles. Bij een jaren voortslepende hongersnood of burgeroorlog ligt dat anders. Dat bouwt langzaam op. Voor kindertjes met dikke buikjes en vliegen rond de oogjes worden wij op den duur immuum. Heel vertederend, maar het verveelt snel. Na jaren van Afrikaanse honger zijn we toe aan iets nieuws.

Ik kan me nog heel goed de documentaire op Eerste Kerstdag herinneren over 10 jaar Band Aid. Bob Geldof ziet beelden van hongerend Afrika op de BBC en besluit iets te doen. Binnen een paar dagen nemen vriend en vijand binnen de Britse pop scene een single op: "Do they know it's Christmas time?". Wat me vooral bijgebleven is van de documentaire, zijn beelden van Bob Geldof die er niets voor voelt om af te reizen naar Afrika. Geldverspilling vindt hij het. Uiteindelijk laat hij zich overtuigen dat hij op deze manier meer aandacht kan vragen voor Afrika en kan controleren of het geld goed terecht komt. En zo vliegt Geldof naar Afrika. Uiteindelijk staat hij met tranen in zijn ogen bij een vluchtelingenkamp met duizenden uitgehongerde mensen. De situatie ziet er hopelozer uit dan dat hij achter de tv ooit heeft durven denken. Een van de meest echte beelden die ik op tv heb gezien.

Een ander deel van de documentaire dat ik me kan herinneren is Bono die vertelt over zijn ervaring met Band Aid. De enorme kick die het geeft om $100 miljoen op te halen met Band Aid en Live Aid. En de verslagenheid die het geeft om achteraf te horen dat de ontwikkelingslanden eenzelfde bedrag per maand aan schulden moeten betalen aan de rijke landen.

Heel de wereld geeft voor de slachtoffers van de tsunami-ramp. Overheden maken miljoenen over aan hulporganisaties. Het wrange is dat deze miljoenen in veel gevallen al gereserveerd waren voor andere hulp. De miljoenen die nu naar Azië gaan, gaan niet meer naar andere landen. Landen die het minimaal net zo hard nodig hebben. Ook giften door particulieren worden maar een keer gedaan. Het jongetje dat morgen lege flessen verzamelt tegen de honger in Afrika, zal veel minder ophalen dan het jongetje dat dit doet voor de slachtoffers van de tsunami.

Het wordt een moeilijk jaar voor alle hongerende Afrikanen. De Afrikaanse bevolking heeft zich in de afgelopen jaren verdubbeld en dus sterft het dubbele aantal mensen aan honger. In Afrika vindt iedere zes maanden een ramp plaats ter grootte van een tsunami. Al tien jaar lang.