470 miljoen euro

Eens in de zoveel tijd verschijnt er weer eens een rapportje van de twee meest zielige klagers ter wereld: de muziekindustrie en de softwareboeren. En dan heb ik het natuurlijk over het illegaal kopiëren van cd’s en software.

De platenmaatschappijen heb ik altijd laksheid verweten. In 1948 vond Philips de bandrecorder uit. Consumenten kunnen zelf muziek opnemen. Platenmaatschappijen zien het als een bedreiging van de langspeelplaat. Gelukkig redt Philips in 1966 de muziekindustrie met de introductie van een kwalitatief beter medium: de voorbespeelde micro cassette. Hiermee raakt de bandrecorder snel uit de gratie. Twee jaar later slaat de platenmaatschappijen de schrik om het hart. Philips introduceert een apparaat voor het zelf opnemen van muziek op cassettes en later een apparaat om cassettes te kopiëren. De muziekindustrie schreeuwt moord en brand en wil auteursrechten-heffing op onbespeelde cassettes. Gelukkig wordt de industrie in 1979 met de uitvinding van de compact disk alweer door Philips gered. De cd heeft alweer een meer superieure geluidskwaliteit dan haar voorganger. Maar een aantal jaren later, het wordt eentonig, introduceert Philips een apparaat om zelf cd’s te branden. En weer doet de industrie niets anders dan het schreeuwen om heffingen. En daar bevinden we ons nu. Enig verschil met het verleden: er is momenteel geen sterk kwalitatief beter medium voorhanden. Daarom is er paniek. Wat heeft men geleerd van 50 jaar muziekgeschiedenis? Niets! Vandaag was het weer de beurt van de Business Software Alliance (BSA), de belangenbehartiger van de softwareproducenten. Nederlandse softwareproducenten lopen volgens de BSA naar schatting jaarlijks 470 miljoen euro mis door het gebruik van illegale software. Eenderde van alle software wordt illegaal gebruikt, zo blijkt uit een wereldwijd onderzoek. Maar om de gegevens in perspectief te zien: in de rest van West-Europa lopen fabrikanten jaarlijks 7,8 miljard euro mis. Wereldwijd is dit 23,5 miljard euro, zo hebben de onderzoekers becijferd.

Welk percentage de misgelopen eurootjes van de omzet vertegenwoordigen laat de BSA voor het gemak even buiten beschouwing. Maar wat veel kwalijker is dat geen uitleg gegeven wordt hoe men aan het getal van 470 miljoen komt. Gaat men uit van de naïeve gedachte dat voor iedere illegale kopie van Photoshop de softwareproducent 900 euro misloopt? Mensen gebruiken illegale software omdat ze een legale versie niet kunnen betalen. Dus ik denk dat het werkelijke bedrag dat fabrikanten mislopen beduidend lager is.

Een ander punt is de vraag of illegale software daadwerkelijk alleen geld kóst. Waarom kan een bedrijf zonder al te veel moeite overstappen op een nieuwe Windows-versie? Omdat alle medewerkers thuis al werken met de laatste versie! En dat komt niet doordat iedereen thuis de software legale heeft. Bedrijven worden dus min of meer gedwongen regelmatig voor duizenden euro’s nieuwe software te kopen om niet achterop te raken.

Het probleem van de softwareproducenten is gelijk aan dat van de muziekindustrie: voor een relatief duur product bestaat een goedkoop alternatief van exact gelijke kwaliteit. Gelukkig worden hier en daar wat slapende honden wakker. Je kunt je hard afzetten tegen illegale MP3-tjes. Je kunt ze ook zelf voor een schappelijke prijs aanbieden. Voorlopers zijn David Bowie, Madonna en I-Tunes van Apple. George Michael verklaarde eerder alleen nog maar gratis muziek via zijn website te verspreiden. Ook op gebied van software is er langzaam een mentaliteitsverandering merkbaar. Zo biedt Adobe sinds kort voor een fractie van de prijs Photoshop Elements, een versie zonder de voor thuisgebruikers overbodige extra’s. Maar natuurlijk bestaat er ook veel freeware software die niets kost. Bijvoorbeeld OpenOffice.org, een gratis en zeer veelzijdig officepakket.